Sztuka nie zna granic

Na terenie powiatu poznańskiego mieszka wiele osób z niepełnosprawnościami, które można określić mianem artystów amatorów. Swoją twórczość rozwijają zarówno w pracowniach placówek terapeutycznych, jak i w zaciszu własnych domów. Efektem ich pracy są często niezwykle oryginalne dzieła, będące wyrazem indywidualnego i twórczego spojrzenia na otaczający świat – zarówno ten widziany, jak i odczuwany.

Obcując z ich twórczością, zwracamy uwagę na wyjątkowe walory malarskie, wyczucie kształtu i formy, świadome stosowanie uproszczeń i deformacji, a także odważne zestawienia kolorystyczne. Choć niejednokrotnie dzieła te nie mieszczą się w kanonach powszechnie rozumianej sztuki, pozostają szczere, bezkompromisowe i niezwykle frapujące.

To właśnie z myślą o tych wyjątkowych twórcach już od czternastu lat organizowany jest Powiatowy Przegląd Twórczości Artystycznej Osób z Niepełnosprawnościami – mieszkańców Powiatu Poznańskiego, pod nazwą „Zlot Talentów”. Kolejne edycje wydarzenia niezmiennie utwierdzają wszystkich  w przekonaniu, że tego rodzaju inicjatywa jest potrzebna i ma istotne znaczenie zarówno dla samych uczestników, jak i dla ich odbiorców.

Celem „Zlotu Talentów” jest kształtowanie bardziej otwartego spojrzenia na twórczość artystyczną osób z niepełnosprawnościami oraz przełamywanie funkcjonujących w społeczeństwie stereotypów dotyczących sztuki i jej twórców. Wciąż bowiem zdarza się, że twórczość artystów nieprofesjonalnych czy outsiderów jest pomijana lub niedoceniana z powodu przekonania, że wartościowe dzieła mogą tworzyć wyłącznie osoby posiadające artystyczne wykształcenie i ugruntowaną pozycję w świecie sztuki.

Organizatorzy mają nadzieję, że „Zlot Talentów” przyczynia się do podniesienia rangi twórczości artystów nieprofesjonalnych, a przede wszystkim wpływa na zmianę sposobu ich postrzegania. Przegląd jest również wyjątkową okazją do zaprezentowania efektów codziennej pracy i zajęć prowadzonych w placówkach terapeutycznych.

Podczas tegorocznej Gali  XIV edycji „Zlotu Talentów” uczestnicy mogli zaprezentować swoje uzdolnienia w różnych dziedzinach sztuki: plastyce, fotografii, filmie, muzyce oraz teatrze. Finał wydarzenia odbył się 16 września 2026 roku w Hali Widowiskowo-Sportowej w Mosinie. W uroczystej Gali uczestniczyło ponad 290 osób z niepełnosprawnościami.

Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów Gali „Zlotu Talentów” było rozstrzygnięcie konkursów i wyłonienie laureatów. Każdy z  nagrodzonych otrzymał pamiątkowy dyplom oraz nagrodę rzeczową.

Spośród wszystkich uczestników tegorocznego przeglądu wyłoniono również „Talent Roku 2026”. Tytuł ten otrzymała grupa teatralna ze Środowiskowego Domu Samopomocy w Mosinie za spektakl „Bajecznie”. Zespół został uhonorowany dyplomem, Pucharem Starosty Poznańskiego oraz nagrodą specjalną.

 Galę XIV edycji „Zlotu Talentów” swoją obecnością zaszczycili m.in. Pani Elżbieta Nawrocka – Członek Zarządu Powiatu w Poznaniu, Pan Dominik Michalak – Burmistrz Gminy Mosina, Radni Powiatu Poznańskiego – Pani Marzena Fiedler i Pan Waldemar Demuth, a także Pan Jan Baehr – przedstawiciel Fundacji Polskich Kawalerów Maltańskich.

„Zlot Talentów” jest finansowany z budżetu Powiatu Poznańskiego, natomiast za jego organizację odpowiada Fundacja Polskich Kawalerów Maltańskich „Pomoc Maltańska”. Bezpośrednim realizatorem zadania od czternastu lat pozostaje Dom Pomocy Maltańskiej w Puszczykowie.

„Zlot Talentów” to nie tylko przegląd artystycznych dokonań osób z niepełnosprawnościami. To przede wszystkim przestrzeń, w której mogą one zaprezentować swoje talenty, wrażliwość i sposób postrzegania świata, a ich twórczość może zostać dostrzeżona, doceniona i potraktowana jako ważny oraz wartościowy głos w świecie sztuki.

Jerzy Pelowski